روشهای نمونهبرداری از مواد شیمیایی شامل مجموعهای از تکنیکهای استاندارد و منتخب است که برای جمعآوری نمونههای محیطی از آب، خاک، هوا و سطوح به منظور شناسایی و تعیین غلظت آلایندهها به کار میروند. این روشها با هدف اطمینان از صحت و دقت آنالیز در شرایط بازسازی محیطی پس از حوادث امنیت ملی یا آلودگی محیطی طراحی شدهاند و شامل روشهای استخراج مایع-مایع، استخراج فاز جامد، کروماتوگرافی، جذب روی فیلترها یا وایتها، تزریق مستقیم به دستگاههای تحلیلی و سایر تکنیکهای پیشرفته است. بسته به نوع ماده شیمیایی، نمونه و محیط، هر روش دارای سطح کاربرد یا “Tier” مشخص است که نشان میدهد دادههای کافی برای استفاده مستقیم یا نیاز به اصلاحات برای تضمین دقت آنالیز وجود دارد. به طور کلی، استفاده از این روشها به گونهای است که نمونههای جمعآوری شده بتوانند برای انجام آنالیزهای کمی و کیفی دقیق در آزمایشگاههای متعدد، حتی در شرایط بحران محیطی، قابل اعتماد باشند.
جدول روشهای نمونهبرداری از مواد شیمیایی
| شناسه روش | عنوان روش |
|---|---|
| 200.7 (EPA OW) | روش EPA 200.7: تعیین فلزات و عناصر کمیاب در آب و فاضلاب با طیفسنجی اتمی نشر پلاسما القایی |
| 200.8 (EPA OW) | روش EPA 200.8: تعیین عناصر کمیاب در آب و فاضلاب با طیفسنجی جرمی پلاسما القایی |
| 245.1 (EPA OW) | روش EPA 245.1: تعیین جیوه در آب با جذب اتمی بخار سرد (CVAA) |
| 300.1 (Rev 1.0) (EPA OW) | روش EPA 300.1، ویرایش 1.0: تعیین آنیونهای معدنی در آب آشامیدنی با کروماتوگرافی یونی |
| 335.4 (EPA OW) | روش EPA 335.4: تعیین سیانید کل با روش رنگسنجی نیمهخودکار |
| 350.1 (EPA OW) | روش EPA 350.1: نیتروژن، آمونیاک (رنگسنجی، فنات خودکار) |
| 524.2 (EPA OW) | روش EPA 524.2: اندازهگیری ترکیبات آلی قابل استخراج در آب با کروماتوگرافی گازی ستونی/طیفسنجی جرمی |
| 525.2 (EPA OW) | روش EPA 525.2: تعیین ترکیبات آلی در آب آشامیدنی با استخراج مایع-جامد و کروماتوگرافی گازی ستونی/طیفسنجی جرمی |
| 525.3 (EPA OW) | روش EPA 525.3: تعیین ترکیبات آلی نیمهفرار در آب آشامیدنی با استخراج فاز جامد و کروماتوگرافی گازی ستونی/طیفسنجی جرمی |
| 531.2 (EPA OW) | روش EPA 531.2: اندازهگیری N-متیلکربامویلوکسییمها و N-متیلکرباماتها در آب با تزریق مستقیم آبی HPLC و واکنش پس از ستون |
| 538 (EPA OW) | روش EPA 538: تعیین آلایندههای آلی منتخب در آب آشامیدنی با تزریق مستقیم آبی - کروماتوگرافی مایع/طیفسنجی جرمی تند Tandem (DAI-LC/MS/MS) |
| 540 (EPA OW) | روش EPA 540: تعیین ترکیبات آلی منتخب در آب آشامیدنی با استخراج فاز جامد و کروماتوگرافی مایع/طیفسنجی جرمی تند Tandem (LC/MS/MS) |
| 549.2 (EPA OW) | روش EPA 549.2: تعیین دیکوات و پاراکوات در آب آشامیدنی با استخراج مایع-جامد و کروماتوگرافی مایع با آشکارسازی فرابنفش |
| 551.1 (EPA OW) | روش EPA 551.1: تعیین محصولات جانبی کلرزنی، حلالهای کلردار و سموم/علفکشهای هالوژنه در آب آشامیدنی با استخراج مایع-مایع و کروماتوگرافی گازی با آشکارسازی جذب الکترونی |
| 556.1 (EPA OW) | روش EPA 556.1: تعیین ترکیبات کربونیل در آب آشامیدنی با کروماتوگرافی سریع گازی |
| 3015A (EPA SW-846) | روش EPA 3015A (SW-846): هضم اسیدی نمونهها و عصارهها با مایکروویو |
| 3050B (EPA SW-846) | روش EPA 3050B (SW-846): هضم اسیدی رسوبات، لجنها و خاکها |
| 3511 (EPA SW-846) | روش EPA 3511 (SW-846): ترکیبات آلی در آب با میکرو استخراج |
| 3520C (EPA SW-846) | روش EPA 3520C (SW-846): استخراج مایع-مایع پیوسته |
| 3535A (EPA SW-846) | روش EPA 3535A (SW-846): استخراج فاز جامد |
| 3541 (EPA SW-846) | روش EPA 3541 (SW-846): استخراج خودکار سوکسلت |
| 3545A (EPA SW-846) | روش EPA 3545A (SW-846): استخراج با سیال تحت فشار (PFE) |
| 3570 (EPA SW-846) | روش EPA 3570 (SW-846): استخراج حلال میکروسکوپی (MSE) |
| 5030C (EPA SW-846) | روش EPA 5030C (SW-846): پاکسازی و تلهگذاری برای نمونههای آبی |
| 5035A (EPA SW-846) | روش EPA 5035A (SW-846): سیستم بسته پاکسازی و تلهگذاری و استخراج برای ترکیبات آلی فرار در خاک و فاضلاب |
| 6010D (EPA SW-846) | روش EPA 6010D (SW-846): طیفسنجی اتمی نشر پلاسما القایی |
| 6020B (EPA SW-846) | روش EPA 6020B (SW-846): طیفسنجی جرمی پلاسما القایی |
| 7470A (EPA SW-846) | روش EPA 7470A (SW-846): جیوه در فاضلابهای مایع (روش دستی بخار سرد) |
| 7471B (EPA SW-846) | روش EPA 7471B (SW-846): جیوه در فاضلابهای جامد یا نیمهجامد (روش دستی بخار سرد) |
| 7473 (EPA SW-846) | روش EPA 7473 (SW-846): جیوه در جامدات و محلولها با تجزیه حرارتی، آمالگام و اسپکتروفتومتری جذب اتمی |
| 7580 (EPA SW-846) | روش EPA 7580 (SW-846): فسفر سفید (P4) با استخراج حلال و کروماتوگرافی گازی |
| 8015D (EPA SW-846) | روش EPA 8015D (SW-846): ترکیبات آلی غیرهالوژنه با استفاده از GC/FID |
| 8260D (EPA SW-846) | روش EPA 8260D (SW-846): ترکیبات آلی فرار با کروماتوگرافی گازی-طیفسنجی جرمی (GC/MS) |
| 8270E (EPA SW-846) | روش EPA 8270E (SW-846): ترکیبات آلی نیمهفرار با کروماتوگرافی گازی/طیفسنجی جرمی (GC-MS) |
| ISMO 2.3 Cyanide (EPA CLP) | روش EPA CLP ISMO 2.3 سیانید: روشهای تحلیلی برای اندازهگیری سیانید کل |
| 3135.2I (EPA) | روش EPA 3135.2I: سیانید کل و قابل هضم در نمونههای آبی و جامد با رنگسنجی خودکار و هضم دستی |
| IO-3.1 (EPA ORD) | روش EPA IO-3.1 [معدنی]: انتخاب، آمادهسازی و استخراج مواد فیلتر |
| IO-3.4 (EPA ORD) | روش EPA IO-3.4 [معدنی]: تعیین فلزات در ذرات محیطی با طیفسنجی ICP |
| IO-3.5 (EPA ORD) | روش EPA IO-3.5 [معدنی]: تعیین فلزات در ذرات محیطی با ICP-MS |
| IO-5 (EPA ORD) | روش EPA IO-5 [معدنی]: نمونهگیری و تحلیل جیوه فازی بخار و ذرات در هوای محیط با CVAFS |
| TO-10A (EPA ORD) | روش هوا EPA، ترکیبات آلی سمی - 10A: تعیین آفتکشها و PCBها در هوای محیط با نمونهگیری PUF و تحلیل GC/MD |
| TO-15 (EPA ORD) | روش هوا EPA، ترکیبات آلی سمی - 15: تعیین VOCها در هوا با نمونهگیری در کانیستر و تحلیل GC/MS |
| TO-17 (EPA ORD) | روش هوا EPA، ترکیبات آلی سمی - 17: تعیین VOCها در هوای محیط با نمونهگیری فعال روی لولههای جاذب |
| EPA 600/R-11/143 (EPA/NIOSH) | تحلیل سطوح با وایتهای نمونه برای تعیین محصولات تخریب نیتروژن مصطفی با LC/MS/MS |
| EPA/600/R-12/653 (EPA NHSRC) | تأیید روشهای انتخابی برای عوامل شیمیایی جنگی (CWAs) |
| EPA/600/R-13/224 (EPA/CDC) | تحلیل سطوح محصولات تخریب عامل عصبی با LC/MS/MS |
| EPA/600/R-15/097 (EPA NHSRC) | سازگارسازی روش EPA 538 برای تحلیل محصول تخریب عامل عصبی VX در آب با DAI-LC/MS/MS |
| EPA/600/R-15/258 (EPA NHSRC) | استخراج و تحلیل لوویسیت 1 از طریق محصولات تخریب با LC/MS/MS |
| EPA/600/R-16/114 (EPA NHSRC) | پروتکل تحلیلی برای اندازهگیری ترکیبات آلی نیمهفرار استخراجپذیر با GC/MS |
| EPA/600/R-16/115 (EPA NHSRC) | پروتکل تحلیلی برای سیکلوهگزیل سارین، سارین، سومان و گوگرد مصطفی با GC/MS |
| EPA/600/R-16/116 (EPA HSRP) | پروتکل تحلیلی برای VX با GC/MS |
| EPA/600/R-18/056 (EPA HSRP) | تزریق مستقیم آبی آنیون فلورواستات در آب آشامیدنی برای تحلیل با LC/MS/MS |
| EPA-821-B-01-009 (EPA HSRP) | روش Kelada-01: روشهای خودکار برای سیانید کل، سیانید اسید قابل تجزیه و تیوسیانات |
| EPA SOP L-A-309 (EPA HSRP) | روش استاندارد برای تعیین فنتانیل و کارفنتانیل اگزالات روی نمونههای وایت با LC/MS/MS |
| EPA SOP L-A-310 (EPA HSRP) | روش استاندارد برای اپیوئیدها روی وایتها با ALTIS UPLC/MS/MS |
| EPA SOP L-A-507 (EPA HSRP) | تحلیل FGYها با GC/MS TOF |
| EPA SOP L-P-107 (EPA HSRP) | آمادهسازی نمونه برای تحلیل عوامل شیمیایی جنگی |
| 1612 (NIOSH) | روش NIOSH 1612: اپوکسی پروپیلن |
| 2016 (NIOSH) | روش NIOSH 2016: فرمالدهید |
| 2513 (NIOSH) | روش NIOSH 2513: اتیلن کلروهیدرین |
| 3509 (NIOSH) | روش NIOSH 3509: ترکیبات آمینواتانول II |
| 3510 (NIOSH) | روش NIOSH 3510: مونو متیل هیدرازین |
| 5600 (NIOSH) | روش NIOSH 5600: سموم فسفردار |
| 5601 (NIOSH) | روش NIOSH 5601: سموم نیتروژنی |
| 6001 (NIOSH) | روش NIOSH 6001: آرسین |
| 6002 (NIOSH) | روش NIOSH 6002: فسفین |
| 6010 (NIOSH) | روش NIOSH 6010: سیانید هیدروژن |
| 6013 (NIOSH) | روش NIOSH 6013: هیدروژن سولفید |
| 6016 (NIOSH) | روش NIOSH 6016: آمونیاک |
| 6402 (NIOSH) | روش NIOSH 6402: فسفروس تریکلراید |
| 7905 (NIOSH) | روش NIOSH 7905: فسفروس |
| 7906 (NIOSH) | روش NIOSH 7906: فلورایدها، آئروسل و گاز، با IC |
| 7907 (NIOSH) | روش NIOSH 7907: اسیدهای فرار با کروماتوگرافی یونی (HCl، HBr، HNO3) |
| 9102 (NIOSH) | روش NIOSH 9102: عناصر روی وایتها |
| 9106 (NIOSH) | روش NIOSH 9106: متامفتامین و مواد مخدر غیرقانونی روی وایتها با استخراج مایع-مایع |
| 9109 (NIOSH) | روش NIOSH 9109: متامفتامین و مواد مخدر غیرقانونی روی وایتها با استخراج فاز جامد |
| S301-1 (NIOSH) | روش NIOSH S301-1: آنیون فلورو استات |
| OSHA 40 | روش OSHA 40: متیلآمین |
| OSHA 54 | روش OSHA 54: متیل ایزوسیانات (MIC) |
| OSHA 61 | روش OSHA 61: فوسژن |
| ID-211 (OSHA) | روش OSHA ID-211: آژید سدیم و اسید هیدرازویک در محیط کار |
| ID-216SG (OSHA) | روش OSHA ID-216SG: بور تریفلوراید (BF3) |
| PV2004 (OSHA) | روش OSHA PV2004: آکریلامید |
| PV2103 (OSHA) | روش OSHA PV2103: کلروپیکرین |
نتیجهگیری و جمعبندی
روشهای نمونهبرداری و تحلیل مواد شیمیایی که در این جدول ذکر شدهاند، نمایانگر مجموعهای جامع و استاندارد از تکنیکهای معتبر برای شناسایی و اندازهگیری آلایندهها در نمونههای محیطی مختلف هستند. این روشها با توجه به نوع ماده شیمیایی، نوع نمونه و شرایط محیطی، امکان جمعآوری دادههای دقیق و قابل اعتماد را فراهم میکنند و به کارشناسان محیط زیست، آزمایشگاهها و نهادهای مسئول در مدیریت بحرانهای محیطی و بازسازی پس از آلودگی، ابزارهای تحلیلی کارآمد ارائه میدهند. با رعایت دستورالعملها و انتخاب روش مناسب بر اساس Tier مربوطه، میتوان اطمینان داشت که نتایج به دست آمده هم در سطح کیفی و هم کمی معتبر بوده و برای تصمیمگیریهای علمی و مدیریتی قابل استفاده است.
