مواد شیمیایی ایجادکننده بو، مجموعهای از ترکیبات آلی هستند که حتی در غلظتهای بسیار پایین قادرند باعث ایجاد بوی نامطبوع در آب آشامیدنی شوند. این ترکیبات ممکن است منشأ طبیعی داشته باشند، مانند ترکیبات ناشی از شکوفایی جلبکها، یا حاصل فعالیتهای انسانی مانند تخلیه فاضلاب و آلایندههای صنعتی باشند. با اینکه بسیاری از این مواد لزوماً خطرات جدی برای سلامت انسان ایجاد نمیکنند، وجود آنها میتواند کیفیت حسی آب را کاهش دهد و موجب نارضایتی مصرفکنندگان شود. بنابراین، انجام آزمایشهای دقیق و منظم برای شناسایی و اندازهگیری این ترکیبات اهمیت بالایی دارد؛ این آزمایشها نه تنها به تضمین کیفیت آب و حفظ استانداردهای بهداشتی کمک میکنند، بلکه امکان تشخیص زودهنگام منابع آلودگی و اتخاذ اقدامات اصلاحی سریع در سیستمهای تصفیه آب را نیز فراهم میآورند.
روش استاندارد 6040D – ترکیبات ایجادکننده بو در آب آشامیدنی
روش استاندارد 6040D به منظور شناسایی و اندازهگیری ۱۹ ترکیب آلی شناختهشده طراحی شده است که میتوانند مشکلات طعم و بو در آب آشامیدنی ایجاد کنند؛ این ترکیبات شامل گئوزمین، 2-متیل ایزوبورنئول (2-MIB) و مجموعهای از متوکسیپیرازینها هستند. این روش با استفاده از تکنیک استخراج فاز جامد میکرو (SPME) بههمراه کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنجی جرمی (GC/MS) قادر است این ترکیبات را حتی در غلظتهای بسیار پایین شناسایی و اندازهگیری کند، که برای تشخیص تغییرات جزئی در کیفیت آب اهمیت حیاتی دارد. برخی از این ترکیبات، مانند گئوزمین و 2-MIB، منشأ طبیعی دارند و اغلب با شکوفایی جلبکها مرتبط هستند، در حالی که دیگر ترکیبات ممکن است ناشی از آلودگی صنعتی، تخلیه فاضلاب یا سایر منابع انسانی باشند. حتی در شرایطی که آب تمام استانداردهای ایمنی و بهداشتی را رعایت کند، حضور این ترکیبات میتواند موجب بوی نامطبوع شود، که نتیجه آن کاهش اعتماد عمومی، افزایش شکایات مصرفکنندگان و تصور ناپایدار بودن آب است. به همین دلیل استفاده از مواد مرجع دارای گواهی کیفیت بالا (CRMs) برای ترکیبات ایجادکننده بو ضروری است؛ این استانداردها نه تنها اعتبار و دقت آزمایشها را تضمین میکنند، بلکه پایهای مطمئن برای توسعه روشهای مؤثر تصفیه آب، برنامهریزی اقدامات اصلاحی و پاسخدهی سریع در مواجهه با آلودگیهای بالقوه فراهم میآورند.
مواد مرجع تایید شده برای آزمایش ترکیبات بودار در آب آشامیدنی
ب همنظور حمایت از پایش کیفیت آب و کمک به حفظ اعتماد مصرفکنندگان، شرکت AccuStandard مجموعهای جامع از استانداردهای طعم و بو را توسعه داده است که برای استفاده در روش استاندارد 6040D و سایر روشهای تحلیلی طراحی شدهاند. این استانداردها به آزمایشگاهها و تاسیسات تصفیه آب امکان میدهند تا ترکیبات ایجادکننده بو در آب آشامیدنی را بهطور دقیق شناسایی و اندازهگیری کنند.
| کد | ترکیب | غلظت | نوع |
|---|---|---|---|
| ODOR-01S | (+/-) Geosmin | 2 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-02S | 2-Methylisoborneol (2-MIB) | 2 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-08S | cis-3-Hexenyl acetate | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-09S | cis-3-Hexen-1-ol | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-15S-10ML | 2,4,6-Trichloroanisole | 1000 µg/mL in Methanol | Single |
| ODOR-16S-10ML | 2-Isopropyl-3-methoxypyrazine | 1000 µg/mL in Methanol | Single |
| ODOR-17S-10ML | 2-Isobutyl-3-methoxypyrazine | 1000 µg/mL in Methanol | Single |
| ODOR-20S | 2,6-nonadienal (2,6-ND) | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-21S | b-Cyclocitral | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-22S | Dimethyl disulfide | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-24S | Hexanal | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-25S | Dimethyl trisulfide (DMTS) | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-26S | Indole | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-27S | 2,3,6-Trichloroanisole | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-28S | 2,4,6-Tribromoanisole | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-29S | Methyl sulfide | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-30S | Octanal | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-31S | b-Ionone | 100 µg/mL in PT Methanol | Single |
| ODOR-JDWOS | Japan Drinking Water Odor Standard | 100 µg/mL in PT Methanol | 2 comps. |
نتیجهگیری
در مجموع، ترکیبات ایجادکننده بو در آب آشامیدنی، اگرچه لزوماً تهدید مستقیم سلامت انسان نیستند، نقش مهمی در کیفیت حسی و پذیرش آب توسط مصرفکنندگان ایفا میکنند و میتوانند نشاندهنده وجود آلایندههای طبیعی یا انسانی باشند. بهرهگیری از روش استاندارد 6040D و استفاده از مواد مرجع دارای گواهی کیفیت بالا (CRMs) امکان شناسایی دقیق و اندازهگیری این ترکیبات را در غلظتهای بسیار پایین فراهم میآورد و به آزمایشگاهها و تاسیسات تصفیه آب کمک میکند تا تغییرات جزئی در کیفیت آب را رصد کرده و در صورت بروز آلودگی، اقدامات اصلاحی سریع و مؤثر را اجرا کنند. استفاده از استانداردهای مرجع توسعهیافته توسط شرکتهایی مانند AccuStandard نیز این فرآیند را تسهیل کرده و پایهای مطمئن برای تضمین کیفیت آب آشامیدنی، حفظ اعتماد مصرفکنندگان و ارتقای ایمنی شبکههای توزیع آب ایجاد میکند.
