انجمن ASTM بهتازگی استاندارد ASTM D1655 برای سوختهای توربین هواپیما را بازنگری کرده و بر اصل مهمی تأکید میکند که متخصصان نقطه اشتعال سالها آن را پذیرفتهاند.
- روشهای آزمایش نقطه اشتعال را نمیتوان با هم همبستگی داد. هر روش یک آزمایش تجربی است و تنها زمانی معتبر است که با دستگاه مشخص شده در همان روش و مطابق دستورالعمل آن انجام شود. برای مثال، آزمایش نقطه اشتعال D56 با دستگاه TAG تنها زمانی معتبر است که با همان دستگاه TAG و طبق روش D56 انجام شود.
این بهروزرسانی بهطور رسمی استفاده از نتایج نقطه اشتعال همبسته را ممنوع کرده و کاربران را ملزم میکند که بهطور کامل از روش و دستگاه مشخص شده پیروی کنند. این تقویت استاندارد ASTM D1655 بهویژه برای سوختهای هواپیما اهمیت دارد، جایی که نقطه اشتعال یک پارامتر حیاتی ایمنی است و جزو گواهی تحلیل (CoA) و گواهی کیفیت محسوب میشود.
چرا تغییرات جدید ASTM D1655 ضروری بود؟
۱. آزمایشهای نقطه اشتعال تجربی هستند — نمیتوان آنها را «تبدیل» یا «همبسته» کرد
هر روش آزمایش نقطه اشتعال، از جمله TAG (D56)، Pensky-Martens (D93)، Abel (IP 170)، Setaflash (D3828/D7236) و MCCCFP (D7094)، ماهیتی تجربی دارد، به این معنا که:
- مقدار اندازهگیریشده تنها تابعی از روش آزمایش و طراحی دستگاه است.
- هیچ روش آزمایشی وجود ندارد که بتواند با تبدیل ریاضی، نماینده روش دیگری باشد.
- روابط بین نقاط اشتعال تنها در مطالعات کنترلشده بینآزمایشگاهی مشاهده میشوند و نمیتوان آنها را برای استفاده میدانی تعمیم داد.
ASTM، مؤسسه انرژی و صنعت به طور کلی سالهاست که هشدار دادهاند: استفاده از نتایج همبسته میتواند باعث صدور گواهی نادرست محصول شود، بهویژه برای سوختهای توربین هواپیما.
۲. برخی تولیدکنندگان همبستگیها را در دستگاههای خود قرار دادهاند
تعداد کمی از تولیدکنندگان دستگاهها، تبدیلهای خودکار را پیادهسازی کردهاند؛ بهعنوان مثال، ارائه نتیجهای معادل D56 با استفاده از دستگاهی دیگر (غیر از TAG) و طی روشی متفاوت از D56. برای ایجاد سردرگمی بیشتر در کاربران، این نتایج را با عنوان D56 برچسبگذاری کردند، که استفادهای کاملاً نادرست از نام ASTM است.
این موضوع یک ریسک جدی ایجاد کرد: آزمایشگاهها ممکن است بدون آگاهی، مقدار نقطه اشتعال را گزارش دهند که با روش داوری مشخص شده تولید نشده است و این میتواند منجر به صدور گواهی تحلیل (CoA) نادرست شود.
۳. مطالعه چند روشی سوخت جت (MMS) شواهد را ارائه کرد
مطالعه MMS که بهصورت مشترک توسط ASTM D02.J و مؤسسه انرژی انجام شد، روابط آماری محکمی بین روشهای مختلف ایجاد کرد. دادهها نشان دادند:
- هر روش و هر نمونه رفتار دقت و رابطه خاص خود را نسبت به روش داوری (referee test) دارد.
- روابط بین روشها کوچک اما واقعی هستند (برای مثال، نتایج D7236 معمولاً ۰.۵ درجه سانتیگراد بالاتر از D56 است).
- همبستگیها برای صدور گواهی مناسب نیستند، هرچند روابط مقایسهای برای توسعه مشخصات مفید هستند.
چه چیزی در بازنگری ASTM D1655 گفته شده است
۱. یادداشت پایین صفحه K — بهروزرسانی برای بیان صریح: همبستگی مجاز نیست
عبارت جدید اضافه میکند: «نتایج آزمایش نقطه اشتعال همبسته مجاز نیست.»
۲. بخش ۱۱.۱.۳ — استفاده فقط از دستگاه مشخص شده برای هر روش
متن بازنگریشده بیان میکند: «فقط از دستگاه مشخص شده برای هر روش آزمایش استفاده کنید. برخی دستگاهها دارای همبستگی خودکار نتایج با سایر روشهای نقطه اشتعال هستند. این نتایج همبسته معتبر نیستند و استفاده از آنها در این استاندارد مجاز نمیباشد.»
این بدان معناست که:
- اگر آزمایش TAG D56 انجام میدهید، باید از دستگاه TAG بسته استفاده کنید.
- اگر آزمایش Abel IP 170 انجام میدهید، باید از دستگاه Abel استفاده کنید.
- اگر آزمایش Setaflash D7236 یا D3828 انجام میدهید، باید از دستگاه کوچک بسته Setaflash استفاده کنید.
- اگر از MCCCFP D7094 استفاده میکنید، باید از دستگاه Modified Continuously Closed Cup استفاده کنید.
- اگر آزمایش Pensky-Martens D93 انجام میدهید، باید از دستگاه Pensky-Martens استفاده کنید.
هیچ روش آزمایشی اجازه ندارد نتیجه نقطه اشتعال روش دیگری را ارائه دهد.
تاثیر تغییرات جدید ASTM D1655 بر آزمایش و انطباق سوخت هواپیما
۱. راهنمایی شفافتر برای آزمایشگاهها
این بازنگری ابهام را برطرف میکند و هر مقدار نقطه اشتعالی که همبسته یا تبدیل شده باشد، برای موارد زیر نامعتبر است:
- صدور گواهی تحلیل (CoA)
- مستندات مربوط به تأیید کیفیت
- انطباق با مشخصات استاندارد
۲. کنترل کیفیت قویتر
این امر از گزارش نادرست غیرعمدی جلوگیری کرده و هماهنگی بینالمللی را ترویج میکند.
۳. پشتیبانی از هماهنگی مستمر بین D1655 و DEF STAN 91-091
مطالعه MMS نشان داد که روابط نزدیکی بین روشهای مورد استفاده در سطح جهانی وجود دارد و این رأیگیری، هماهنگی بین بهترین شیوههای ASTM و EI/ISO را حفظ میکند.
روشهای Setaflash: دقت بالا و نزدیکترین تطابق با روشهای داوری
۱. روش Setaflash D7236 دقت بسیار خوبی در اندازهگیری سوخت جت نشان میدهد
روش D7236 بالاترین تکرارپذیری و قابلیت بازتولید را در میان تمام روشهای آزمایش نقطه اشتعال دارد و با روشهای داوری همخوانی نزدیکی دارد.
۲. نتایج Setaflash نسبت به سایر روشها به TAG D56 و Abel IP 170 نزدیکتر است
نمودارهای مطالعه MMS (شکلهای ۱ و ۲) نشان میدهند:
- نتایج D7236 بسیار نزدیک به D56 (TAG) و IP 170 (Abel) قرار دارند.
- نتایج D3828 نیز با روش داوری همخوانی نزدیکی دارد.
این امر باعث میشود که روشهای Setaflash بهویژه برای سوختهای هواپیما مناسب باشند.
۳. شناختهشده در صنعت، استانداردشده و درج شده در D1655
در جدول ۱ بازنگریشده، اکنون روش D7094 همراه با D56، D93، IP 170، D3828 و D7236 بهعنوان روشهای تأییدشده اندازهگیری نقطه اشتعال فهرست شده است.
چرا Setaflash انتخاب هوشمندانه برای آزمایشگاههای سوخت هواپیما است
- دقت بالا: پشتیبانی شده توسط آزمایش MMS در ۳۵ آزمایشگاه در سراسر جهان.
- نتایج نزدیک به روشهای داوری (D56 و IP 170): نسبت به سایر گزینهها همخوانی بیشتری دارند و ریسک خطا یا نتایج مرزی را کاهش میدهند.
- عملکرد سریع و ساده با حجم نمونه کم: ایدهآل برای پالایشگاهها، پایانهها و آزمایشگاههای مستقل.
- کاملاً مطابق با ASTM D1655 بازنگریشده: بدون همبستگی و تبدیل؛ دستگاههای Setaflash نتایج مستقیم، معتبر و مطابق مشخصات ارائه میدهند.
- کمترین هزینه ورود بین تمام دستگاههای نقطه اشتعال.
نتیجهگیری
بازنگری ASTM D1655 پیام روشنی دارد:
تنها نتایج واقعی و مستقیم اندازهگیریشده نقطه اشتعال برای صدور گواهی سوخت هواپیما مجاز هستند. نتایج همبسته ممنوع است. این امر به تقویت استانداردهای جهانی کیفیت سوخت و حفاظت از صحت گزارشهای گواهی تحلیل (CoA) کمک میکند.
برای آزمایشگاههایی که به دنبال تعیین نقطه اشتعال مطابق استاندارد، دقیق و کارآمد هستند، بهویژه در زمینه سوختهای هواپیما، روشهای Setaflash (ASTM D7236 و ASTM D3828) ارائه میدهند:
- دقت پیشتاز در صنعت
- نزدیکترین تطابق با روشهای داوری TAG و Abel
- آزمایش سریع، مقاوم و کاملاً مطابق با استاندارد
شرکت Stanhope-Seta از این تغییرات استقبال میکند، زیرا اهمیت رعایت بهترین شیوههای صنعت، روششناسی صحیح و ارزش تجهیزات و نتایج با کیفیت و کاملاً مطابق استاندارد را برجسته میسازد.
